(Drammens Tidende)

Denne saken ble først publisert av avisa Firda 2. februar

Denne historia handlar om 17 år gamle Amalie Os Mallasvik. Om frykta for å døy og for å bli gløymt. Og om alle dei rundt henne som aldri vil la det skje.

Naustdal  i Sogn og Fjordane, 17. mai 2017.

Etter fleire dagar med regn og grått vêr bryt sola igjennom. Naustdal er bada i veivande flagg og feststemning. Amalie Os Mallasvik (16) og familien hennar feirar nasjonaldagen med besteforeldra heime i Mallasvika. Rømmegraut står på menyen. Amalie klagar over at ho har litt vondt i halsen. Kanskje det kan vere halsbetennelse, undrar mamma Arnhild.

Neste dag er ikkje halsen noko betre. Arnhild bestiller ein akutt legetime til dottera same morgon. 

– Vi tenkte det ikkje var noko alvorleg. Ho hadde jo berre litt vondt i halsen. Men så berre small det laust, seier Arnhild Mallasvik, åtte uverkelege månader seinare. Månadar som svinga mellom fortviling og håp, men som enda på verst tenkeleg måte.

Heilt sidan Amalie var lita, har ho likt å vere i aktivitet. Glad i å prøve nye aktivitetar og idrettar. Lenge var dans kjekt, men så tok interessa for turn over. Ho trente seg raskt opp til å bli veldig god. Som 16- åringen trivst ho framleis best når ho får sveitte og bruke kroppen. 7. mai legg ho alle konkurrentane bak seg på førsteetappen under Breimstafetten for Førde sitt damelag. 15. mai spelar ho treningskamp i Florø med handballaget sitt, så sunn, sprek og levande som berre ein 16- åring kan vere. Denne våren har Amalie også fått seg kjærast, og ho har bestemt seg for yrkesval: Ho vil bli politi. Amalie er på full fart inn i vaksenlivet.

For familien på fire i Mallasvika går kvardagslivet sin vante gang. Foreldra Torbjørn og Arnhild er i full jobb. Heime bur eldstesonen Anders (20) og Amalie, som har fått flytte inn i kjellarleilegheita og har 80 kvadratmeter å boltre seg på.

På legekontoret torsdag 18. mai blir det tatt blodprøver. Dei viser seg å vere heilt fine. Ho er berre litt raud i halsen, men det er ikkje mistanke om noko anna. 

Seinare same kveld får Amalie litt meir vondt i halsen, men fredagen kjenner ho seg betre att. Laurdag kjenner ho seg litt slapp, men ikkje verre enn at ho og den nye kjærasten reiser til Førde for å kjøpe seg treningskle. Når familien reiser i konfirmasjon dagen etter, føler ho seg litt dårlegare igjen. Difor tek dei ein ny tur til legen for nye blodprøver måndagen.

Maidagane går sin gang. Oppe i fjella dei har så god utsikt til frå stoveglaset i Mallasvika smeltar snøen og renn nedover grøne fjellsider. Finn vegen ned i den enno iskalde og mørke fjorden.

Samstundes slit legen til Amalie med å forstå den siste blodprøven. Ho ber Arnhild om at Amalie kjem innom tysdag slik at dei får ta nye prøver. Ho blir ikkje klokare når resultatet kjem. Prøvene er så rare. Arnhild og Torbjørn uroar seg ikkje. Amalie er ei sterk og sunn jente, litt vondt i halsen er det lite dramatikk i.

Onsdag morgon 24. mai et Arnhild frukost på kontoret i Mentro i Førde. Klokka har passert 09.30 då telefonen frå legen til Amalie kjem: «Du må komme med Amalie med ein gong. Ho må leggast inn». Arnhild slepp alt ho har i hendene og spring ut. Ringer ektemannen. Amalie blir sjokkert når foreldra hentar henne og gir henne beskjeden. Ho vil ikkje leggast inn, men alvoret går meir opp for henne når dei kjem til Førde sentralsjukehus. Der blir dei møtt av mange legar og sjukepleiarar. «Vi trur du har fått akutt leukemi» seier dei.

Akutt myelogen leukemi (AML) er ei form for blodkreft der umodne blodceller i beinmergen deler seg uhemma. Dei fortrenger dermed den normale produksjonen av raude og kvite blodlekamar og blodplater. Alderen spelar både på lag med og mot 16- åringen. I den unge kroppen går celledelinga enno raskare enn hos eit eldre menneske. Samstundes er kroppen hennar sterk og klar for kamp.

Etter den alvorlege beskjeden på sjukehuset bryt det laust. Amalie må fraktast til Haukeland universitetssjukehus med ein gong. Samstundes er heile Sunnfjord nærast i unntakstilstand denne onsdagen. I løpet av dagen skal hundrevis av syklistar konkurrer i sykkelløpet Tour de Fjords og vegane i og rundt Førde skal sperrast av. Det hastar å komme seg ut. Amalie og mamma køyrer med ambulanse til Bergen, medan pappa Torbjørn køyrer bak.

«Eg er sikker på at legane tek feil, det gjer dei ofte» seier Amalie under ambulanseturen. To gonger før har nemleg legane gjort det. Då eldsteguten Anders var fire år, fekk familien vite at han hadde akutt leukemi, akkurat same diagnose som søstera no har fått. Også Arnhild skulle få ein feilaktig diagnose ein del år tidlegare.

Men denne gongen stemmer det. No er lykka oppbrukt, tenker Arnhild.

 

Det viste seg etter kvart at Amalie hadde fått ein særs aggressiv og sjeldan kreftform. Den verste av dei verste
Torbjørn Os

Framme på Haukeland er situasjonen kritisk. Blodet til Amalie er så fullt av kvite blodceller at det er fare for organsvikt. Hadde ho komme inn timar seinare, ville det ha vore for seint. Dei har dårleg tid og Amalie blir sett rett på cellegiftkur. 16- åringen må gjennom ei beinmargs-prøve, og dei har ikkje tid til å gi noko form for avslappande.

– Det var heilt jævlig. Det var så smertefullt. Det berre dampa av henne, seier Arnhild.

Akutt myelogen leukemi (AML) råkar svært sjeldan unge menneske.

– Det viste seg etter kvart at Amalie hadde fått ein særs aggressiv og sjeldan krefttype. Den verste av dei verste. Sjansen for å bli råka, er like liten som sjansen for å vinne i Lotto, seier pappa Torbjørn.

Naustdal, 8. januar 2018: Dette skulle ha vore ein vanleg januardag i eit nytt år. Det skulle ha vore jobb, trening og middagslaging. Oppvask, synge med til favorittlåten på radio. Det skulle ha vore dei vanlege bekymringane og gledene. Kvardagsliv. Alt anna enn dette. Denne sorga som nokre gonger tek pusten ifrå deg. Marerittet du ikkje kan vakne opp ifrå. Det har gått litt over fire månader sidan Amalie døydde. Ho var så redd for å bli gløymt. Når foreldra fortel historia om Amalie og om kampen som starta for fullt den 24. mai i 2017 og som varte i dei neste 96 sommardagane i fjor, er det for å heidre minnet om jenta si.

– Amalie blir i alle fall aldri gløymt, seier Arnhild.

Haukeland, 24 mai 2017: Same dag som diagnosen kjem, 24. mai, får Amalie vite konsekvensane av den svært sterke cellegift-kuren ho har framfor seg. Du kjem til å miste håret, seier legane på Haukeland. Det lange, koparraude, tjukke håret. Amalie bestemmer seg for å donere det vekk til nokon som treng det. Legane seier dei håper dei kan få Amalie frisk. Om det ikkje hadde vore håp, hadde dei heller ikkje starta på behandlinga, får familien vite. 

Behandlinga er knalltøff. Amalie må igjennom tre sterke cellegiftkurar. Kvar kur varer i ei veke. Så må dei vente og sjå til den 17. dagen etter kuren er avslutta for å sjå om den har effekt. Inni hendene til Amalie er huda svidd vekk. Det er smertefullt å ete, for inni munnen er også slimhinnene skadde av den tøffe kuren. Ho slit med kvalme, oppkast og store smerter. Samstundes med at sjukdommen viser sine tydelege teikn, er det likevel så uverkeleg for dei alle. Skjer dette verkeleg oss?

Midt oppi cellegiftkuren får Amalie blindtarmbetennelse. Det er kritisk. Den unge kvinna har ikkje noko immunforsvar, og ein operasjon vil då vere høgrisiko. Samstundes er det kritisk å ikkje operere, det kan ho også døy av. Legane er i villreie, heilt til ein av dei skjer igjennom og bestemmer seg for å operere.

Amalie kjem seg igjennom operasjonen, men same kveld får foreldra vite kor alvorleg sjukdommen er. Overlever eg dette? spør Amalie. Legane kan ikkje svare anna enn at dei gjer alt dei kan. Heile tida prøver dei å tenke positivt, at Amalie skal bli frisk.

– Vi og ho håpte heilt fram til det siste. Vi gav aldri slepp på det håpet, seier Arnhild.

Amalie var redd for å døy. Ho var redd for sovne. Redd for at ho ikkje ville vakne att.

– Eg døyr vel ikkje, mamma? Eg døyr vel ikkje? spør ho mor si. Og Arnhild kan berre seie nei. Nei, du kjem ikkje til å døy. Medan Amalie kjempar for livet i ei sjukeseng på Haukeland går livet vidare utan henne. Sommarsol og piskande regn. Besøk frå vener, familie og kjærasten. Håp om at kurane skal ta knekken på kreften.

Men det er tøft. Ho får ikkje henta seg inn att mellom kvar kur slik andre kreftpasientar kan, til det er kreften for aggressiv. Kurane ho får er tre variantar av dei sterkaste cellegiftkurane sjukehuset har.

– Det var enorme mengder med smerter, men Amalie klaga aldri. For ho visste at det var dette som skulle til om ho skulle ha ein sjanse til å bli frisk. Ho var råsterk, både fysisk og mentalt. Ho var heil ved, noko som verkeleg viste seg på Haukeland, seier Arnhild.

Mellom kurane får Amalie reise litt ut av sjukehuset, men aldri i nærleiken av mange menneske. Munnbindet måtte alltid vere på, i frykt for å bli smitta av andre. Immunforsvaret har vore heilt vekke sidan 30. mai. Under desse små glimta av det som kunne likne eit normalt liv, reiser dei på små bilturar eller til leilegheita familien leiger av sjukehuset. Men dei får ikkje klemme jenta si, må heile tida vere så forsiktige for å ikkje smitte eller gjere til at Amalie får vondt. Berre forsiktige klemmar kan gjere vondt.

Frå første dag på sjukehuset er Amalie fast bestemt på å halde på muskulaturen. Ho vil halde seg sterkast mogleg for å tole den knallharde behandlinga. Ho som før trente alle mogleg idrettar, sprang og var aktiv, ho må hjelpast opp av senga. Kvar dag kjem fysioterapeuten og hjelper henne, men ho går også ut i dei nærmast folketomme gangane på kvelden for å gå. Opp alle trappene frå første til sjuande etasje. Ho er enormt dårleg, men ho trassar smertene og tek steg for steg.

Amalie må igjennom elleve svært smertefulle beinmargs-prøver i løpet av behandlinga. Håpet er at Amalie skal bli frisk nok til at ho kan få beinmargs-transplantasjon. Mamma Arnhild skal vere donor.

– Eg sa til henne at når ho fekk meg som donor, ja så kom ho til å bli nett som mor si, seier Arnhild.

Ho smiler av minnet.

– No kjem du til å like å gå med skjørt og kjolar heile tida, og drikke prosecco. «Å, herregud, kan eg ikkje heller få pappa som donor, slik at eg kan bli sprek i alle fall», repliserte tenåringsdottera tilbake.

I løpet av dei 96 dagane på sjukehuset var det mange tårer, men også mykje latter og smil.

– Vi lo veldig mykje, skralla og lo midt i all elendet. Det var på sjukehuset ho fann ut kvar ho hadde fått den dårlege humoren frå, smiler Arnhild.

Medan VM friidrett i London rullar over tv-skjermen, følger Amalie og mora med frå sjukesenga. Under eit lengdehopp mister nigerianske Blessing Okagbare parykken sin.

– Sjå der mamma, det der kan jo bli meg, sa Amalie. Og vi lo så vi grein. Dette var like etter at Amalie hadde tatt blindtarmoperasjon, så vi var redde for at stinga skulle gå opp fordi vi hiksta slik. Vi måtte tilkalle hjelp, og sjukepleiaren som kom inn, var redd det var noko alvorleg. Vi forklarte at vi var redde for at stinga kunne gå opp, men det var det ingen fare for, smiler Arnhild.

For kvar beinharde cellegiftkur, kravlar Amalie seg opp att. «Eg kjenner meg heilt frisk, om det no berre ikkje hadde vore for kreften» seier ho.

Etter den tredje og siste kuren, finn ikkje legane kreftceller i kroppen. Familien kjenner på ein gryande optimisme. Skal dei få Amalie med heim att til Naustdal og Mallasvika? No kan du kanskje reise heim, seier dei til Amalie si. Kanskje kan transplantasjonen gå som planlagt. Arnhild kjenner på gleda over å vere donor.

– Eg skulle få lov til å redde henne, seier ho.

Etterpå har Arnhild og Torbjørn tenkt at dei kanskje på ein måte visste det frå Amalie var lita; at dei berre hadde henne til låns?

– Gjennom heile livet hennar gjorde vi alt for henne. Vi sa ofte ja og sa sjeldan nei. Eg er veldig glad for at vi skjemte vekk borna våre. Vi gjorde vårt beste, prøvde å oppfylle draumar og ønske ho hadde, og ville at ho skulle ha det så godt som ho kunne ha det. Det er vi glade for no, seier Arnhild.

Ho fortel om Amalie som fekk sitte på vip-tribunen på operataket under ein Justin Bieber-konsert i Oslo i 2012. Han var det store idolet for Amalie den tida.

– Eg jobba mykje heile dagen med å få henne til vip-området og lukkast til slutt. Så der sat ho i lag med kjendisar og kongelege og fekk sjå idolet sitt, medan eg stod i lag med resten av publikum, seier Arnhild og ler.

I nokre veker lever håpet på Haukeland. Amalie seier til kjærasten at han ikkje treng besøke henne så ofte, han kan få gjere ting med venene sine, for dei kan vere masse i lag når ho blir frisk att og kjem heim. Ho tenker på alt ho vil gjere då, vere med vener og familien, kjærasten. Gå på skule og trening att. Feste og ha det kjekt.

Men så får Amalie så vondt i beingrinda. Berre eit forsiktig stryk gjer så grueleg vondt. Legane trur det er eit godt teikn, for det kan tyde på at beinmergen er i gang med å produsere friske blodceller. Smertene er store. Det blir gjort nye undersøkingar. Men så sviktar pusten. Kalenderen viser 18. august, tre månader etter det aller første legebesøket i Naustdal i det som då var eit stort sett ubekymra liv.

Amalie hiv etter pusten. Legane håper det berre er ein lungebetennelse og at det ikkje er kreften som gjer til at pusten blir så svak. Dei vil legge henne i respirator, men det ønsker ikkje foreldra. Då får dei ikkje noko kontakt med henne og sjansane er høge for at ho ikkje vil vakne opp att. Amalie er redd for pustemaska, men roar seg etter kvart ned. Ho får pustemaska på døgnet rundt og er vaken. Foreldra anar meir og meir at livet til Amalie heng i ein tynn tråd. Fredagen får dei vite at dersom Amalie kviknar til over helga, er det lungebetennelse

– Men dersom ho ikkje blei betre, så var det kreften som gjorde henne så dårleg. Den helga var grufull, seier Arnhild.

Familien og vener samla seg rundt dei denne helga. Gjorde det dei kan for å støtte dei. Midt oppi i alle smertene og ubehaget, ser Amalie som alltid alle andre. Ho synest synd på venninna som er på besøk og som må sitte på ein hard stol. Om det var noko som ikkje var heilt som det skulle, ville ikkje Amalie gi beskjed til dei tilsette på sjukehuset. Nei, dei kan jo bli lei seg, sa ho berre.

I løpet av dei 96 dagane på sjukehuset klagar Amalie aldri. Foreldra er så stolte av den sterke jenta si. Dei tilsette på sjukehuset blir også veldig glade i henne. Tantene, som byter på å vere der heile perioden, seier dei lærer noko av Amalie i denne perioden. At heile familien lærer av henne. Dei lærer kva som er viktig, kva eit menneske kan tole og at familie med eit sterkt samhald er det viktigaste ein har. At ho gjer dei alle til betre menneske.

Helga går over. Kalenderen viser måndag 21. august. Det kjennest nær som dommedag når legane tek Arnhild og Torbjørn til sides. Det viser seg at behandlinga ikkje hatt noko effekt. Det var ikkje lungebetennelse. I staden er det kreften som er tilbake for fullt. Dei nye prøvene av Amalie syner at kroppen hennar er full av kreft. Ho har gått frå å ha ingen kreft, til at den i løpet av tre dagar har eksplodert i kroppen hennar. Det viser seg at krefttypen er resistent mot behandling.

– Vi fekk vite at det ikkje var noko meir dei kunne gjere for henne. De får kanskje to-tre dagar, sa legane. Dei måtte gi opp, seier Arnhild.

Frå håpet om at Amalie kunne bli frisk og komme heim til Mallasvika, starte på skulen igjen og flytte inn i leilegheita si i kjellaren heime i huset. Til den etterlengta kvardagen. Til dette her. Til den endelege beskjeden som er så ufatteleg vond.

– Det var litt av ein beskjed ... Vi hadde jo håp, men så fekk vi vite at det ikkje var meir å gjere. Alt rasa i hop.

Som mange gonger før når det blir så vondt at Arnhild knapt får puste, set ho seg ned. Let pennen forma orda som er så vonde. Formar sorga i eit dikt.

Eg vil leve.

Sei at eg skal leve mamma.

Sei det.

Elles blir eg lei meg.

Ja kjære Amalie vennen, du skal leve.

 

Alt er tomt.

Helt tomt.

Eg er i fritt fall

ned i livets mørkaste avgrunn.

Ta meg. Ta meg i staden for.

Vær så snill.

 

Neste dag går Arnhild inn til dottera. Set seg ned på sjukehussenga. Måndagen er bak dei. Dei prøver så godt dei kan å halde seg oppe når dei er med Amalie, sjølv om dei er fullstendig knust. Dei må skubbe seg sjølv til side når dei er med henne. Amalie skal ha det så trygt og så godt som ho kan når dei er der. Så får dei heller gråte når dei er ute av sjukehusrommet.

Arnhild må fortelje Amalie at det ikkje er noko meir legane kan gjere. Det er ikkje ein einaste kur i heile verda som kan drepe kreften. Det blir den verste samtala i hennar liv, fortel ho.

Då Torbjørn og Arnhild fekk vite at Amalie kom til å døy, bestemmer dei seg for skaffe tre gifteringar i kvitt gull. Ein kvar til Arnhild og Torbjørn, og den siste til dottera med inskripsjonen «Saman for alltid. Elskar deg» På den måten kan dei alltid vere i lag. I påvente av at ringane skulle bli klare to dagar seinare får Amalie ein sølvring med same inskripsjon som det skal vere i gullringen.

– Eg sa til henne at om to dagar ville det komme ein i kvitt gull. Denne ringen ville vere et teikn på kor mykje vi elskar kvarandre, og at uansett kva som skjer vil vi alltid vere saman. Amalie sa «Nok no, mamma, dette er kleint. Eg skal jo ikkje døy». Eg tok ho i hendene, sa til henne: Amalie sjå på meg og høyr på meg. Vi har nett snakka med legane og dei har ikkje meir medisin som verkar, det er ikkje meir dei kan gjere.

Amalie blir ifrå seg. Er det ikkje eitt eller anna ein kan prøve ut? Kva som helst? spør ho. Ho kan ikkje forstå at det ikkje finst ein kur ein eller annan stad i verda som kan redde henne. Legane er med og svarar på spørsmåla. Sjukehuspresten Liv Ingrid Svela kjem også. Saman med Amalie ber dei ei bøn. Dei ber om eit mirakel. Prestane Liv Ingrid og Patrick Wohlgemuth blir veldig viktige for Amalie. Ho har så mange spørsmål. Ho vil så gjerne at det skal vere nokon på den andre sida som ventar på henne. Samstundes gir ho ikkje opp håpet om at ho kan overleve.

Torsdagen kjem ringane.

 

 – Vi sette på Amalie sin ring og Amalie sette på våre. Saman med Amalie fornya vi løftet, vi tre. Sjukehuspresten Liv Ingrid velsigna ringane og bad ei bønn om at Amalie måtte få leve, fortel Arnhild. 

 Amalie er ikkje klar for å døy.

– Eg vil berre leve. Eg vil vere med familien, vennene og kjærasten min. Eg vil heim og gå på skule, seier ho.

Amalie har heile tida hatt store smerter, men ho fekk ikkje så store dosar som ho trong for å vere smertefri under behandlinga. No får ho all den lindringa ho treng. Sørg for at ho ikkje har det vondt, seier foreldra til helsepersonellet.

– Dei gjorde ein fantastisk jobb på sengeposten der Amalie låg. Sjukepleiarane sat inne med oss heile nettene, og ho fekk det ho trong av smertelindring, seier Torbjørn.

Amalie vil ha heile storfamilien rundt seg no. Og alle kjem. Onklar, tanter, søskenborn og besteforeldre frå heile landet. To gode venninner kjem også, ei av dei Marie Osland. Ho og Amalie har vore venner heilt sidan dei var små. Ho skal sitte på rommet med venninna og halde henne i handa heile dagane den neste veka. Ho viser verkeleg kva ein god venn er. Ho vik ikkje frå sida hennar. Ei anna god venninne, Benedicte Bergset, kjem også for å vere med venninna denne tida. 

Inne på rommet til Amalie står to senger inntil 17- åringen si. Mamma Arnhild ligg oppe i senga med Amalie. Rundt dei stå tanter, onklar, besteforeldre og søskenbarn, totalt 23 personar. Medan dei er der syng dei om og om igjen tre songar: «Trollmors voggevise»,«So ro lillemann» og «Nedi vester soli glader», ei gammal salme bestemora song til barneborna då dei var små. Sekunda og timane i lag blir endå meir verdifulle no. Det er ikkje så mange att av dei.

Men timane og dagane går. Det merkelege skjer:

– Det var heilt ufatteleg å vere saman med henne denne stunda. For i løpet av denne veka blei ho friskare og friskare. Vi skjønte ingenting, seier Arnhild.

Måndagen hadde dei fått vite at dei kanskje ville få to-tre dagar til med dottera. No har det gått fleire dagar.

Håpet er framleis i Amalie, er dette mirakelet ho har venta på?

Amalie greier å vere vaken om dagane. Ho hentar fram macbooken-en ho fekk til 17-årsdagen 5. juli. Ser på Kardashians i lag med søskenborna. Det er litt kvardagsliv nesten. Ho tok også til å ete så smått. Slimhinnene som før har vore så såre at ho måtte få mat intravenøst, har blitt betre etter at cellegiftkurane er avslutta.

Seinare skal foreldra få vite at dette skjer iblant med folk som ligg for døden, at kroppen plutseleg kviknar til på det siste.

Før Amalie blei sjuk, elska ho å sminke og pynte seg. Ho stod grytidleg opp kvar morgon og brukte over ein time på å gjere seg klar før skuledagen.

Ho blei hyra inn som modell av eit motemerke i Oslo. Dei ville bruke henne i katalogen sin kommande sesong for å profilere merket sitt. Amalie sminka seg sjølv til bildetakinga. Fotograf Jostein Vedvik blei overraska over at ein 16- åring greidde å sminke seg som ein proff. Men det var berre ein hobby, det var politi ho ville bli.

Men i sjukehussenga er det ei anna jente no. Det lange tjukke håret, augnevipper og augnebryn er for lengst borte. Åh, ho vil så gjerne berre vere litt jente igjen! Pynte og sminke seg. Ho er heilt ifrå seg denne søndagen. Mamma Arnhild ber sjukepleiarane om hjelp. Ei av dei har nokre venninner som jobbar som makeupstylistar. I løpet av eit par timar kjem dei. Dei ser bilde av korleis Amalie pleidde å sminke seg, og så set dei i gang. Amalie får falske vipper og sminka på augnebryn. Naglelakk og sminke. Parykken er av ekte hår og i same hårfarge som hennar eigen.

– Ho blei fantastisk vakker. Ho var alltid vakker, men no var det som å få jenta vår tilbake, seier Arnhild.

Alle legane og sjukepleiarane på vakt denne søndagen kjem inn og ser. Med unntak av pustemaska, er det lite som vitnar om at den strålande vakre kvinna i sjukehussenga er dødssjuk.

– Dei var alle ifrå seg over forvandlinga. Men når dei gjekk ut på gangen, stod dei og grein, fortel Arnhild.

Denne søndagen blir ein veldig god og viktig dag. Samstundes kjenner 17- åringen at ho treng meir ro med dei nærmaste. To tanter og to søskenbarn vert att med dei på sjukehuset no.

– Eg kjenner at det nærmar seg no, seier Amalie.

Men ho gir ikkje opp. Ho håper på mirakelet. Kvar kveld seier dei «god natt» til det vanlege ritualet dei alltid har hatt, «god natt, eg elskar deg» og eit kyss over panna.

Tysdag blir Amalie dårlegare. Ho hostar, pusten sviktar meir og meir. Men ho er vaken lenge. Slappar meir og meir av. Sjukehuspresten kjem på besøk om kvelden. Amalie er vaken og følge med. Ho og presten er einige om at slike opplevingar som Amalie er igjennom no, burde hatt aldersgrense. Det er nokre fine stunder.

Så sovnar ho til slutt.

Foreldra har heile tida bytta på å sove med henne. Det har dei gjort under heile sjukehusopphaldet. No søv alle tre saman oppi senga – tett saman. Amalie har nokon med seg heile tida. Dei pratar med jenta si. Klemmer og koser med henne så mykje dei kan.

Å ligge der og halde rundt ungen din når ho døyr... det er brutalt. Det er tortur.
Arnhild Mallasvik

Onsdag 30. august klokka 04.00 søv Amalie framleis, men pusten endrar seg radikalt. Dei forstår at det snart er slutt. Dei syng dei songane dei har sunge så mange gongar før gjennom det 17 år lange livet. Og mamma syng denne onsdagsnatta i august også .«So ro, lille mann, nå er dagen over. Alle mus i alle land ligger nå og sover. So ro, tipp på tå, sov min vesle pode. Reven sover også nå med halen under hodet.»

Når ho syng det siste ordet i songen, sluttar Amalie å puste.

– Å ligge der og halde rundt ungen din når ho døyr ... det er brutalt. Det er tortur. Slikt skal ikkje skje. Det var grufullt.

Arnhild og Torbjørn fekk berre ha jenta si i 17 år. Jenta som aldri slutta å håpe på at eit mirakel. Ho skulle heim att. Ho skulle overleve.

Arnhild skriv ferdig diktet denne dagen.

Du tek ikkje meg.

Du tek ho frå meg.

Du tek mitt hjerte

Mitt hjertegull

Og knuser det.

 

Eg fekk den fantastiske æra

Av å bære deg fram til livet.

No må eg bære deg ut av det.

Eg er med deg heile veien.

Med hjerte, sjel og heile meg.

 

No er det stille. Helt stille.

 

Sammen for alltid.

 

96 intense dagar på sjukehuset er over. Døgnet rundt hadde dei vore med henne. No er det slutt.

– Det heile var eit enormt sjokk. Heilt grufullt. Hadde vi kunne bytta med henne, så hadde vi gjort det. Det var så feil. Det var ikkje vi som skulle besøkt henne ved sjukehussenga, det skulle vore omvendt, seier Arnhild.

Dei må reise heim utan Amalie. Heim til Mallasvika.

 Dei tek på seg skoa og går og går i fjella, Arnhild og Torbjørn. Mil etter mil legg dei bak seg i fjellheimen. I stille. Medan tankane i hovudet går på høggir. Heilt til snøen legg seg, går dei. Så set dei i gang med oppussing og andre prosjekt i heimen. Dei må ha noko som gjer dei fysisk slitne, slik at det blir lettare å sove når kvelden kjem.

– Vi treng desse friminutta, eller så tenker ein på det heile tida, seier Torbjørn.

Det er så surrealistisk alt.

– Det er så usannsynleg at slikt skal skje. Men det treff nokon kvart år, og denne gongen blei det oss, seier han.

Han fortel om den gode støtta og hjelpa dei fekk då Amalie var sjuk. Om tanter og dei næraste som stilte opp. Dei var der alle for dei.

Amalie var redd for å bli gløymt. Men korleis kan ein gløyme nokon som henne? Vennene saknar den sprudlande venninna si. For Benedicte, som fekk vere med venninna berre dagar før ho døydde, sit sorga tungt i. Mamma Malin Frøyen Bergset får ein idé for å hjelpe dottera litt på veg; Å heidre den aktive 17- åringen gjennom å springe Bergen City Maraton. Benedicte likar forslaget frå mora, og dei bestemmer seg for å springe for Amalie.

I haust fortalde dei Torbjørn og Arnhild kva dei ville gjere for Amalie.

– Dei synest det er ein kjempefin tanke og vil gjerne vere med å springe dei også, seier Frøyen Bergset.

Når dei spring gjennom bygatene i Bergen 28. april med eit hjarte rundt startnummeret sitt, er det for å minnast Amalie. Etter kvart har fleire og fleire meldt seg på løpet. Anten kan ein springe heil- eller halvmaraton, eller gjennomføre fem kilometer av løypa. Det er også rom for heiagjeng.

– Vi vil gjerne gjere dette for Amalie. Det er det minste vi kan gjere, seier Frøyen Bergset.

Gjennom facebook-sida si deler ho informasjon om korleis ein kan melde seg på.

Arnhild Mallasvik og Torbjørn Os mista dotteraAmalie Os Mallasvik då dottera varberre 17 år. Etter å ha lege på Haukeland universitetssjukehus i 96 dagar, døydde Amalie i 2017 av akutt leukemi.
Arnhild Mallasvik og Torbjørn Os mista dotteraAmalie Os Mallasvik då dottera varberre 17 år. Etter å ha lege på Haukeland universitetssjukehus i 96 dagar, døydde Amalie i 2017 av akutt leukemi.(FOTO: )

Vi går ned i kjellarleilegheita til Amalie. Å få boltre seg over 80 kvadrat var ein draum for tenåringsjenta. På soverommet står ei splitter ny seng. Det hadde foreldra lovt henne før ho blei sjuk.

– Vi måtte halde løftet vårt, sjølv om ho ikkje kom heim igjen, seier Arnhild.

Framfor sminkebordet sat tenåringsjenta kvar morgon og sminka seg til ei ny dag. Parfymeflakongane står der, nett som dei akkurat har blitt brukt. Kleda hennar heng framme. På veggane smiler ho til oss frå fleire bilete.  Første skuledag, familiebilde og bilde av ho og storebroren. Minne frå eit 17 år langt liv.

– Vi gjekk ned hit same dag som vi kom heim frå Bergen. Vi var nok redde for at om vi ikkje gjorde det med ein gong, så hadde det blitt vanskeleg, forklarar foreldra.

Å forklare korleis det kjennest ut å ha mista eit barn, er umogleg. Til det finst det knapt ord.

– Det er som å bli soge opp i ein virvelvind og bli kasta rundt og rundt, å hive etter pusten, før ein blir kasta ned med eit brak og står tomhendt att, seier ho.

Marerittet lever dei i heile tida. 

– Men dei vonde sekunda andre har når dei vaknar, sekunda før dei skjønar at det berre var ein draum ... Dei går aldri over for oss. Vi kan ikkje vakne opp frå dette marerittet, seier Torbjørn.

Amalie ville ikkje gravleggast, men kremerast. Ho orka ikkje tanken på at kroppen hennar skulle senkast ned i jorda. 20. oktober blei urna sett ned.

For familien har det vore godt å vite at ikkje noko kunne blitt gjort annleis. Kreften kunne ikkje blitt oppdaga før, kanskje berre ein dag eller to, men ikkje noko av betydning.

– Vi har ingen slike «kva om»- tankar, for det er ingenting som kunne blitt gjort annleis. Det er ingen av oss som har gjort noko «feil» som er årsaka til sjukdommen. Ingen verdas behandling kunne ha endra utfallet, seier Torbjørn.

Årsaka til kreftsjukdommen er ukjent for ekspertane.

– Dei har enno ikkje knekt denne koden. Kreftvarianten ho fekk var sjeldan og aggressiv. Den muterte og fann seg nye vegar, seier Torbjørn.

Arnhild tenker tilbake på barndommen og kor dei køyrde på Amalie og eldstesonen i frykt for at dei skulle bli skadde i trafikken. Det kan jo skje noko, sa dei til borna. « Slapp av» var ofte svaret dei fekk tilbake frå borna.

– Alt vi passa på ... og så skjer dette, seier Arnhild.

Ekteparet vil prøve å komme seg tilbake i jobb. Torbjørn tilbake til jobben i Enivest, som han var med å bygge opp. Arnhild tilbake til arbeidsplassen sin hos Mentro. Men dei tek det litt etter litt. Å haste seg for fort tilbake, kan også bli feil. Dei har vore med i sorggrupper der dei møter andre som også har mista nokon. Første gong dei deltok var seks veker etter dødsfallet.

– Nokre av dei andre blei litt sjokkert då vi sa kor tid vi hadde mista Amalie. «Herregud, då hadde vi knapt komme oss ut av senga,» sa til dei til oss.  Vi blei litt paff, og tenkte « Oj, er det slik det kan bli. At det skal ta mange år før det verste slepp taket? Men eg veit at Amalie ikkje hadde vore stolt om vi berre la oss ned. Dette er det minste vi skal greie, seier Arnhild.

Rundt halsen hennar glimtar det i eit vakkert smykke. Det fekk Amalie av besteforeldra under sjukehusopphaldet.

– Då pusten hennar stogga, tok eg det på. No ber eg med meg ein del av henne, seier ho.

Også klokka rundt armen eigde Amalie. No er det inngravert fødselsdatoen til Amalie og dagen ho døydde.

Amalie var så redd for å bli gløymt.

– Tenk om alle gløymer meg, sa ho til foreldra.

– Men ho blir aldri, aldri gløymt. Det skal vi sørge for, seier Arnhild.

 

Den er så stor.

Sorga.

Eg vågar knapt ta den inn.

Å opne opp er

å bli kvelt.

Kave etter luft. Kave etter overflata i eit beksvart hav.

Den kjem som store bølgekast.

Å elske

Å miste

Det er prisen vi må betale. Sorg så stor

at ingen har ord som kan beskrive.

Vi høyrde saman. Som ein kropp.

No er eg berre ein skugge.

Halv.